IK BEL AAN

Maandag 29 juli 2019
Ik druk op de bel en mijn gedachtes gaan naar binnen, binnen in het huis waar ik aan de voordeur sta. Wat ik weet is dat een moeder is overleden, ik heb een naam en de leeftijd. De leeftijd doet me vermoeden dat de kinderen al volwassen zijn. De deur wordt opengemaakt en een vrouw kijkt me aan, ze is verdrietig dat zie je in een oogopslag maar je merkt ook dat ze zich ongemakkelijk voelt. We lopen door een lange gang en komen een ruimte binnen waar veel mensen aan een grote tafel zitten. Er liggen lijsten op tafel, zo te zien adreslijsten en erg liggen ook veel foto’s.  Ik heb een tas bij me waar mijn schrijfblok en pen inzit, meer heb ik niet nodig. De tas zet ik nog even weg en geef iedereen een hand en stel me voor. Er wordt me een stoel aangeboden en ik schuif bij ze aan tafel, ik probeer door mijn houding iedereen op zijn of haar gemak te stellen. Er wordt me gevraagd of ik iets wil drinken en even later staat er een kop koffie voor me. Ondertussen wordt er al van alles verteld over de moeder, schoonmoeder en oma die gisterenavond plotseling is overleden. De overledene heeft een echtgenoot een zoon, twee dochters en zijn drie kleinkinderen. Twee van de kleinkinderen zitten ook aan tafel en vertellen vol trots over hun oma. Wat moet hun oma trots zijn geweest op deze meiden.

Het wordt tijd voor mijn schrijfblok, zoals altijd een nieuwe onbeschreven blok, ik pak het uit mijn tas. Het is een gevoel wat ik heb als ik ga schrijven over een overledene, het leven dat ze geleefd hebben is uniek en daar hoort een onbeschreven blok bij. In dit schrijfblok komen alle verhalen over het leven van deze overledene, niets anders. Voor mij de eer om van haar leven een pakkend verhaal te maken, een verhaal over wie de overledene was. De personalia en gezinssamenstelling heb ik al van de uitvaartondernemer gekregen. Verder ga ik vooral luisteren, ik luister naar de verhalen over hun moeder en schrijf het allemaal op. Er komen veel herinneringen voorbij, soms zijn er tranen maar er wordt ook gelachen of komt er een glimlach op de gezichten voor me. Af en toe stel ik een vraag om e.e.a. nog wat meer duidelijk te krijgen, maar meestal komen de verhalen vanzelf. Ook nu gaan de verhalen over en weer en kriskras door het leven maar dat is niet erg, later als ik thuis ben ga ik er een samenhangend levensverhaal van maken.

De tijd gaat snel en voordat we het weten zijn we al ruim twee uur verder, er is heel veel verteld. Ik stel nog wat vragen om het levensverhaal straks goed neer te kunnen zetten en ik eindig met één laatste vraag, een vraag die ik altijd stel: Als je in één woord je moeder moet beschrijven, welk woord is dat dan? Nu stel ik hem ook en iedereen is stil en denken na totdat een dochter zegt: ‘oermoeder’ mijn moeder was een oermoeder en de andere bevestigen dit.

Er zijn nog meer onderwerpen die ik met ze moet bespreken, ik vraag of er rituelen, muziek en foto’s zijn die het afscheid meer eigen maken of dat ze graag willen dat dit gebruikt gaat worden? Zijn er nog andere personen die gaan spreken tijdens het afscheid? Ik neem alles met ze door en probeer de angst weg te halen bij een dochter die graag zou spreken over haar moeder tijdens het afscheid maar niet durft. Ik zeg dat ze er nog over na kan denken, er is nog tijd maar stimuleer haar wel om het te doen vaak geeft dat achteraf een goed gevoel. We spreken af dat ik een foto presentatie maak met PowerPoint, zij zullen de foto’ s scannen en naar mij sturen, ook moeten ze nog nadenken welke muziek ze willen.

Voor nu heb ik alles waar ik mee verder kan, ik spreek met ze af dat ik eerst een verhaal ga schrijven en als ik dat klaar samen met de fotopresentatie maak ik weer een afspraak. Ik leg uit dat ik het belangrijk vind dat ze zich in het verhaal herkennen en het daarom van tevoren aan ze voorlees. Ik geef ze mijn visitekaartje waarop mijn telefoonnummer staat, ze kunnen me altijd bellen of appen als ze vragen hebben of nog iets toe willen voegen. Ik neem afscheid, ik hoop dat ik ze een goed gevoel heb kunnen geven zodat ze dit stukje voor nu even los kunnen laten. De dagen die nog komen voor het afscheid zijn meestal zo onrustig dan is het prettig als ze vertrouwen in mij hebben en weten dat dit goed zit.

Met een goed beeld over het leven van de overledene ga ik naar huis. Ik laat het even rustig indalen voordat ik alles ga orderenen en er een pakkend verhaal van kan maken over deze moeder en oma.